← Week 43
Deze week
Week 44 — 26 okt t/m 1 november
Volgende week →
Week 4426 oktober t/m 1 november 2026

Herhaling & oefen-SE

SE1 in één week: herhalen, oefenen onder toetsomstandigheden, nabespreken

🔁

Terugblik

4 min
Output gap −80 miljard, arbeidsproductiviteit € 80.000. Hoe groot is de conjuncturele werkloosheid?
🎯

Doelen

1 min
  • Je kunt de multiplier gebruiken om de benodigde impuls uit te rekenen.
  • Je kunt het in- en uitverdieneffect, de automatische stabilisatoren en het stabiliteitspact uitleggen.
  • Je kunt de soorten werkloosheid uit elkaar houden.
🧠

Zo werkt het — vijf dingen die je moet kunnen

14 min
1
Multiplier. Wordt van elke euro 60 cent in eigen land besteed, dan is de multiplier 1 ÷ (1 − 0,6) = 2,5. Een gap van 50 miljard dicht je dus met 50 ÷ 2,5 = 20 miljard.
2
In- en uitverdieneffect. Extra uitgaven verdienen zich deels terug via hogere belastingopbrengst. Een bezuiniging levert minder op dan gedacht, omdat de belastingopbrengst daalt.
3
Automatische stabilisatoren: het progressieve belastingstelsel en de sociale uitkeringen. Ze dempen de conjunctuur zonder besluit.
4
Stabiliteitspact: begrotingstekort hooguit 3% van het bbp, staatsschuld hooguit 60%. Reken altijd in procenten van het bbp.
5
Werkloosheid: conjunctureel (te weinig vraag) tegenover structureel (frictie, mismatch, te weinig banen). Beleid op de vraag helpt alleen tegen de conjuncturele. Flexwerkers voelen een neergang het eerst.
🤝

Samen — rekenen aan het tekort

10 min

Bbp = € 800 miljard · staatsschuld = € 520 miljard · begrotingstekort = € 28 miljard

Voldoet dit land aan beide normen?
Volgend jaar groeit het bbp met 4% en blijft het tekort 28 miljard. Wat gebeurt er met de schuldquote?
✋

Even checken

3 min
Van elke euro wordt 75 cent in eigen land besteed. Hoe groot is de multiplier?
✏️

Zelfstandig — zelftest

15 min

Maak de zelftest van Economisch Beleid hoofdstuk 2 en kijk na met de uitwerkingen zelftest.

🔄

Afsluiten

2 min

Volgende les: oefen-SE, 50 minuten, onder toetsomstandigheden. Neem een niet-grafische rekenmachine mee; een grafische rekenmachine mag niet.

🎯

Doelen

1 min
  • Je maakt een SE-opgave in de tijd die ervoor staat.
  • Je ontdekt waar je nog punten laat liggen.
✏️

Zelfstandig — oefen-SE (50 min)

50 min

Pak het blad Oefen-SE. Werk alleen en in stilte. Toegestaan: een niet-grafische rekenmachine. Een grafische rekenmachine mag niet. Lever in aan het eind van de les.

Opgave 1 — kringloop van Lavendia

Van Lavendia is gegeven (in miljarden euro): Y = 900, C = 560, S = 140, I = 150, O = 230, E = 420. De afschrijvingen bedragen 100.

1. Bereken de belastingen (B). (1p)
2. Bereken het begrotingssaldo. Is er sprake van een overschot of een tekort? (1p)
3. Bereken de import (M) en het saldo met het buitenland. (2p)
4. Laat met een berekening zien dat (S − I) + (B − O) = (E − M). (2p)
5. Voldoet Lavendia aan de begrotingsnorm van het stabiliteitspact? Laat je berekening zien. (2p)

Opgave 2 — output gap en werkloosheid

De potentiële productie (Y*) van Lavendia is € 1.000 miljard. Daarbij werken 8,0 miljoen mensen. Dit jaar is de productie (Y) € 950 miljard. De beroepsbevolking is 8,3 miljoen; er werken 7,6 miljoen mensen. De arbeidsproductiviteit is constant.

6. Bereken de output gap in miljarden en in procenten. (2p)
7. Bereken de conjuncturele werkloosheid. (2p)
8. Bereken de structurele werkloosheid. (2p)
9. Noem twee oorzaken van structurele werkloosheid en leg uit waarom extra overheidsbestedingen die niet oplossen. (2p)
10. De productiefunctie is Y* = A(K, L). Noem twee manieren waarop de overheid Y* kan verhogen. (2p)

Opgave 3 — begrotingsbeleid

De regering van Lavendia wil de output gap uit opgave 2 volledig dichten met extra overheidsbestedingen. Van elke extra euro inkomen wordt 60 cent in eigen land besteed.

11. Bereken hoeveel de overheid extra moet uitgeven. (2p)
12. Het tekort verslechtert minder dan 20 miljard. Leg uit hoe dat komt. (2p)
13. Is dit beleid anticyclisch of procyclisch? Onderbouw met de vier stappen: situatie, maatregel, doorwerking, conclusie. (3p)
14. Leg uit hoe de werkloosheidsuitkeringen in deze laagconjunctuur als automatische stabilisator werken. (2p)
15. Het tekort van Lavendia is al 3% van het bbp. Leg uit waarom het plan op gespannen voet staat met het stabiliteitspact, en welk risico een hoge staatsschuld op termijn heeft. (3p)

Opgave 4 — flexwerk

Een groot logistiek bedrijf heeft een grote flexibele schil: veel uitzendkrachten en zzp’ers.

16. Leg uit waarom dit voor het bedrijf een voordeel is bij een negatieve output gap, en wat het betekent voor de werkloosheid in het land. (2p)
17. Leg uit wat het berovingsprobleem is. (1p)
🔁

Terugblik

3 min
Welke opgave van de oefen-SE kostte jou de meeste tijd?
🎯

Doelen

1 min
  • Je kijkt je oefen-SE na en weet waar je punten verloor.
  • Je hebt een plan voor de laatste dagen voor de PTA-week.
🤝

Samen — de lastigste vragen

20 min
Vraag 5: waarom moet je bij het stabiliteitspact rekenen met het bbp en niet met Y?
Vraag 8: hoe kom je van totale naar structurele werkloosheid?
Vraag 13: welke stap van het vierstappenrecept ontbrak het vaakst?
✏️

Zelfstandig — nakijken en plannen

20 min

Kijk je oefen-SE na met de uitwerkingen. Schrijf per opgave je score op en zet een kruisje bij elk onderdeel waar je punten verloor.

Oefen de onderdelen met een kruisje met StudeerBeer: vraag om een nieuwe oefenvraag over precies dat onderwerp.

🔄

Afsluiten

2 min

Week 45: SE1, 90 minuten, weegt 5%. Op de pagina van week 45 staat de checklist.

📅 Hele planning van dit blok 📖 Begrippen & formules
Les
⌂
00:00
← → of spatie · Esc sluit