Reader § 3.2 — ongelijkheid in één getal en landen vergelijken
🔁
Terugblik
4 min
Iedereen krijgt er hetzelfde percentage bij. Wat gebeurt er met de Lorenzcurve?
Waarom ligt de curve van het secundaire inkomen dichter bij de diagonaal?
🎯
Doelen
2 min
Je kunt uitleggen wat de Gini-coëfficiënt meet.
Je kunt de Gini-coëfficiënt berekenen met A / (A + B), met driehoeken en rechthoeken.
Je kunt een Gini-coëfficiënt van 0 en van 1 uitleggen.
📖
Voorbereiden voor de les
1 min
Reader § 3.2 — lees tot en met figuur 3.3.
🧠
Zo werkt het — de buik in één getal
12 min
1
A is de buik: het oppervlak tussen de diagonaal en de Lorenzcurve. B is het oppervlak onder de Lorenzcurve. Samen vormen ze de driehoek onder de diagonaal: A + B = ½ × 100 × 100 = 5.000.
2
In Land Twee verdient de armste 50% samen 20% van het inkomen. De curve loopt dus van (0, 0) via (50, 20) naar (100, 100).
3
B = driehoek ½ × 50 × 20 = 500, plus rechthoek 50 × 20 = 1.000, plus driehoek ½ × 50 × 80 = 2.000. Samen B = 3.500.
4
A = 5.000 − 3.500 = 1.500. De Gini-coëfficiënt is 1.500 / 5.000 = 0,30.
Land Twee: A is de buik, B het oppervlak onder de Lorenzcurve
Gini = 0: iedereen verdient evenveel, er is geen buik. Gini = 1: één persoon verdient alles. Echte landen liggen daar ergens tussenin.
🤝
Samen — Land Drie
10 min
In Land Drie verdient de armste 50% samen 10% van het inkomen.
Bereken B, daarna A.
Bereken de Gini-coëfficiënt van Land Drie.
Is het inkomen in Land Drie gelijker of ongelijker verdeeld dan in Land Twee?
✋
Even checken
3 min
Wordt de Gini-coëfficiënt groter of kleiner als de buik groeit?
Welke Gini-coëfficiënt hoort bij een curve die samenvalt met de diagonaal?
✏️
Zelfstandig — uit je reader
13 min
Reader § 3.2 — maak opdracht 3.3, onderdeel a tot en met d (bij figuur 3.3).
Let op: in de reader staan twee opdrachten met nummer 3.3. Je maakt nu die in § 3.2.
🚀
Klaar? Dan dit
In Land Vier verdient de armste 80% samen 40% van het inkomen.
Bereken de Gini-coëfficiënt van Land Vier.
Vergelijk je uitkomst met Land Drie. Wat valt je op?
Wat zegt dit over wat je wel en niet uit één getal kunt halen?
🔄
Afsluiten
3 min
Waarom gebruiken economen naast de Lorenzcurve ook de Gini-coëfficiënt?
🔁
Terugblik
4 min
Wat is A en wat is B in de formule van de Gini-coëfficiënt?
Land X heeft een Gini van 0,25 en land Y van 0,45. Welk land heeft de grootste buik?
🎯
Doelen
2 min
Je kunt landen vergelijken op inkomensongelijkheid met de Gini-coëfficiënt.
Je kunt uitleggen waarom de ongelijkheid tussen landen verschilt.
Je kunt beredeneren wat inkomensongelijkheid doet met de welvaart in brede zin.
📖
Voorbereiden voor de les
1 min
Reader § 3.2 — lees vanaf figuur 3.4 en bekijk de TED Talk van Richard Wilkinson. De link staat in je reader.
🧠
Zo werkt het — twee wegen naar gelijkheid
11 min
1
Een land kan een lage Gini-coëfficiënt hebben doordat de verschillen in primair inkomen al klein zijn, bijvoorbeeld door kleine loonverschillen tussen functies.
2
Een land kan ook grote verschillen in primair inkomen hebben, maar veel herverdelen via belastingen, premies en uitkeringen. Dan is vooral het secundaire inkomen gelijk verdeeld.
3
Kijk dus altijd welke Gini-coëfficiënt je vergelijkt: die van het primaire of die van het secundaire inkomen.
4
Ongelijkheid gaat niet alleen over geld. Onderzoekers verbinden haar met gezondheid, vertrouwen en veiligheid: met welvaart in brede zin.
Een hoog gemiddeld inkomen zegt niets over de verdeling. Twee landen met hetzelfde bbp per hoofd kunnen heel verschillend scoren op ongelijkheid.
🤝
Samen — stelling
10 min
Stelling: een land met een hoger gemiddeld inkomen is altijd welvarender.
Welk onderscheid uit vorige week heb je nodig om deze stelling te beoordelen?
Geef één argument voor en één argument tegen de stelling.
Welke rol speelt de Gini-coëfficiënt in jouw oordeel?
✋
Even checken
3 min
Noem twee manieren waarop een land aan een lage Gini-coëfficiënt kan komen.
✏️
Zelfstandig — uit je reader
15 min
Reader § 3.2 — maak opdracht 3.4, onderdeel a, b en c. Bekijk voor b en c eerst de TED Talk.
🚀
Klaar? Dan dit — vooruitblik
Na de reisweek en de herfstvakantie gaan we verder met belasting over vermogen. Vermogen is in Nederland veel ongelijker verdeeld dan inkomen.
Hoe ziet de Lorenzcurve van vermogen eruit, vergeleken met die van inkomen?
Sommige mensen hebben meer schulden dan bezittingen. Wat betekent dat voor het begin van de curve?
🔄
Afsluiten
2 min
Wat neem je uit dit hoofdstuk mee naar de oefentoets?
Let op: volgende week is de reisweek, daarna herfstvakantie. In week 43 gaan we verder met hoofdstuk 4 en beginnen we met herhalen.