Thema 1Reader Goed Geregeld!? · open vanaf week 46

Verzekeren

Premie, goede en slechte risico's, averechtse selectie, moreel wangedrag en de zorgverzekering

🎯

Dit moet je kunnen

  • De premie berekenen met kans op schade × schade.
  • Uitleggen wat goede en slechte risico's zijn, en wat premiedifferentiatie is.
  • Met de spiraal uitleggen hoe averechtse selectie ontstaat en wat ertegen helpt.
  • Uitleggen wat moreel wangedrag is en drie maatregelen noemen.
  • Uitleggen waarom er bij de basiszorgverzekering geen averechtse selectie kan ontstaan.
🧠

§1.1 Hoe hoog is de premie?

De verzekeraar moet genoeg premie binnenkrijgen om de schade van al zijn klanten te betalen. Twee dingen tellen: hoe groot is de schade, en hoe vaak gebeurt het?

Premie = kans op schade × schadeIn het echt rekent de verzekeraar er nog een opslag bij voor zijn kosten en winst.
VerzekeringKans op schadeSchadePremie
Brand, huis1 op 2.000 per jaar€ 375.0001/2.000 × 375.000 = € 187,50 per jaar
iPhone 18 Pro12 op 1.000 per maand = 144 op 1.000 per jaar€ 1.250144/1.000 × 1.250 = € 180 per jaar
Benen van Ronaldo22,5 op 1.000 per jaar€ 200 miljoen22,5/1.000 × 200 mln = € 4,5 miljoen

Een huis is 300 keer zoveel waard als een iPhone, maar de premies liggen dicht bij elkaar. Een telefoon gaat namelijk veel vaker kapot dan dat een huis afbrandt.

🧠

§1.2 Goede en slechte risico's

Niet iedereen heeft dezelfde kans op schade. Wie een kleine kans heeft, is een goed risico (het betonnen huis). Wie een grote kans heeft, is een slecht risico (het houten huis).

Uniforme premiePremiedifferentiatie
Wat is het?Iedereen betaalt dezelfde premie, op basis van de gemiddelde kansElke groep betaalt een premie die past bij zijn eigen risico
Goede risico'sBetalen te veel: nadeligBetalen weinig
Slechte risico'sProfiterenBetalen veel
Uniforme premievoor iedereenGoede risico'sbetalen te veelGoede risico'szeggen opGemiddelde kansop schade stijgtPremie stijgt(opnieuw)averechtseselectieTot alleen de slechtste risico's over zijn en de premie onbetaalbaar wordt.
De spiraal van averechtse selectie (§1.2)

Wat helpt tegen averechtse selectie? Premiedifferentiatie, een eigen risico (goede risico's kiezen een hoog eigen risico en dus een lagere premie) en een verplichte verzekering (collectieve dwang): dan kan niemand weglopen.

🧠

§1.3 Moreel wangedrag

Je fiets is verzekerd, dus je laat hem een paar nachten op het Leidseplein staan. Omdat de schade toch wordt vergoed, ga je je risicovoller gedragen. Dat heet moreel wangedrag (moral hazard).

Je bent verzekerd
→
Schade kost jou weinig
→
Je let minder goed op
→
De kans op schade stijgt

Maatregelen van de verzekeraar: een eigen risico (je betaalt het eerste deel zelf), een maximum vergoeding en een bonus-malussysteem (geen schade: lagere premie; wel schade: hogere premie).

🧠

§2 De zorgverzekering

Bij zorg is het verschil tussen goede en slechte risico's heel groot: de 10% met de slechtste gezondheid veroorzaakt driekwart van de zorgkosten. Toch moet iedereen basiszorg kunnen krijgen. Daarom heeft de overheid regels gemaakt:

  • De basisverzekering is verplicht voor iedereen vanaf 18 jaar. Tot je 18e ben je gratis verzekerd.
  • Acceptatieplicht: de verzekeraar moet iedereen accepteren voor de basisverzekering.
  • Geen hogere premie op grond van gezondheid of leeftijd.
  • Het vereveningsfonds (betaald uit een inkomensafhankelijke bijdrage) geeft geld aan verzekeraars met veel slechte risico's.
  • Wie een laag inkomen heeft, krijgt zorgtoeslag.

Omdat de verzekering verplicht is, kunnen goede risico's niet weglopen. Dus geen spiraal van averechtse selectie.

Actueel

De premie voor de basisverzekering is in 2026 ongeveer € 142 tot € 185 per maand (in de reader staat een lager bedrag). Het verplichte eigen risico is € 385 in 2026. Het kabinet wil dat in 2027 verhogen naar € 400, maar dat is nog niet definitief.

✅

Begrippen

BegripBetekenis
PremieHet bedrag dat je betaalt om verzekerd te zijn
Goed / slecht risicoIemand met een kleine / grote kans op schade
Uniforme premieIedereen betaalt dezelfde premie, op basis van de gemiddelde kans op schade
PremiedifferentiatieVerschillende premies voor groepen met een verschillend risico
Averechtse selectieGoede risico's haken af, waardoor alleen de slechte risico's overblijven
Moreel wangedragRisicovoller gedrag omdat je verzekerd bent
Eigen risicoHet deel van de schade dat je zelf betaalt
Bonus-malussysteemKorting bij geen schade, hogere premie na schade
AcceptatieplichtDe zorgverzekeraar moet iedereen accepteren voor de basisverzekering
VereveningsfondsFonds dat zorgverzekeraars met veel slechte risico's compenseert
ℹ️

Wie doet wat?

Groep 1

De Premiejagers

Premie berekenen, goede en slechte risico's, premiedifferentiatie, moreel wangedrag

Voorbereiding: opgave 1 t/m 5
Specialist: opgave 1, 2 en 4

Film inleveren: vr 27 nov 18.00
Aan de beurt: week 49

Naar de themapagina →

Groep 2

De Zorgpolis

Averechtse selectie en de zorgverzekering

Voorbereiding: opgave 1 t/m 5
Specialist: opgave 2, 3 en 5

Film inleveren: vr 27 nov 18.00
Aan de beurt: week 49

Naar de themapagina →

Groep 1 en 2 maken allebei de opgaven 1 t/m 5. Ze zijn specialist van verschillende opgaven. In week 49 laten ze hun filmpje zien en helpen ze hun eigen team.

📤
Inleverbox in Classroom: K4 Blok 2 · Opdracht 2 Filmpje groep 1-2
Deadline: vrijdag 27 november, 18.00 uur
Het filmpje van groep 1 en 2 moet er zijn vóór de les van maandag 30 november.
✏️

De opgaven van dit thema

OpgaveWaar gaat het over?Specialist
1Brandverzekering in de Watergraafsmeer: premie berekenengroep 1
2Uniforme premie en averechtse selectiegroep 1 en 2
3Premie van een iPhone, eigen risicogroep 2
4Moreel wangedrag en bonus-malusgroep 1
5De zorgverzekeringgroep 2

Klaar? Kijk je werk na met de antwoorden die je in week 47 krijgt. Snap je een antwoord niet, vraag het de specialist uit je team.

🎬

Tips voor jullie filmpje

  • Maximaal 3 minuten. Stop-motion mag, tekeningen, poppetjes of een whiteboard ook.
  • Begin met een vraag uit het dagelijks leven, bijvoorbeeld: waarom betaalt Ronaldo zoveel premie voor zijn benen?
  • Leg één ding goed uit in plaats van vijf dingen half. Laat minstens één rekenvoorbeeld zien.
  • Sluit af met een vraag aan de klas. Daar ben je straks specialist van.
  • Jullie eigen woorden en beelden. Geen AI, geen gekopieerde teksten.

Bij het maken van het filmpje is AI niet toegestaan. StudeerBeer mag je wel helpen om de stof te begrijpen: hij legt uit en stelt vragen, maar schrijft niets voor je.

💬

Checklist voor minitoets 1 (di 1 december)

Vink af wat je beheerst. Je vinkjes blijven bewaard in deze browser.

  • Ik kan een premie uitrekenen, ook als de kans per maand gegeven is.
  • Ik kan een uniforme premie uitrekenen met de gemiddelde kans.
  • Ik kan de spiraal van averechtse selectie in stappen uitleggen.
  • Ik kan moreel wangedrag herkennen en een maatregel noemen.
  • Ik kan uitleggen waarom de basiszorgverzekering geen last heeft van averechtse selectie.
🍺

Oefenen met StudeerBeer

StudeerBeer is de AI-tutor van Art of Education. Hij zit rechtsonder op elke pagina. Hij geeft je geen kant-en-klare antwoorden, maar hints, tegenvragen en oefenvragen.

Klik op een vraag om te beginnen:

Let op: het gebruik van AI maakt slimme mensen slimmer, maar domme mensen dommer.

StudeerBeer is een bètaversie en kan fouten maken. Twijfel je? Check het in je boek of reader. Typ geen namen of andere persoonlijke gegevens. Je gesprek wordt niet bewaard.

Les
⌂
00:00
← → of spatie · Esc sluit